Chúng ta đều biết tàu biển chính là phương tiện vận chuyển chủ yếu của hình thức vận chuyển đường biển, cả nội địa lẫn quốc tế, bao gồm nhiều loại khác nhau.
Ngành vận chuyển đường biển trong nước
Vân chuyển đường biển trong nước là hình thức vận chuyển hàng hóa từ nơi này đến nơi khác thông qua phương tiện chính là tàu biển. Ưu điểm của hình thức vận chuyển này là có thể chuyên chở hàng hóa với tải trọng lớn, khối lượng nặng, kích cỡ lớn, chi phí thấp, ít xảy ra va chạm giao thông biển.
Ngành vận chuyển đường biển là 1 trong những ngành vận tải chủ lực của nước ta, mở ra con đường giao thương với các nước khác dễ dàng và là cầu nối chính trị giữa các quốc gia.
Phân loại tàu vận chuyển đường biển
Người ta thường phân loại tàu vận chuyển đường biển bằng đối tượng vận chuyển, mức độ chuyên dụng, phạm vi hoạt động, cách xếp dỡ.
Đối tượng vận chuyển
Theo đối tượng vận chuyển, người ta có thể chia làm 3 loại tàu vận chuyển đường biển chính:
+ Tàu chở hàng: là loại tàu biển được thiết kế theo phong cách dùng để chuyên chở hàng hóa từ từ nơi này đến nơi khác. Tàu chở hàng chủ yếu ở Việt Nam là tàu container vì nó khá thuận tiện cho việc luân chuyển hàng hóa lên xuống tại cảng và vận chuyển đến các nơi cần đến.
+ Tàu chở khách: là loại tàu chuyên dùng để chở khách, được thiết kế các khoan tương xứng với tất cả các dịch vụ ăn, ngủ, tiệc, hội nghị... để phục vụ cho du khách. Tàu chở khách thường được thiết kế công phu nhằm đáp ứng tính thẩm mỹ cao, đem lại cho hành khách sự trải nghiệm dịch vụ tốt nhất.
+ Tàu vừa chở hàng vừa chở khách: là loại tàu chuyên chở cả khách lẫn hàng hóa, được đầu tư về trang thiết bị, cơ sở vật chất đầy đủ với mục đích phục vụ cả 2 đối tượng chuyên chở.
Mức độ chuyên dụng
Theo mức độ chuyên dụng, người ta phân thành 2 loại tàu là: chuyên dụng và bán chuyên dụng, hình thức phân loại này thường dựa trên tính chất chứa hàng hóa.
Phạm vi hoạt động
Với cách phân loại này, người ta thường chia ra làm hai loại tàu đó là tàu container mẹ và tàu cỡ nhỏ, với phạm vi hoạt động ven bờ và xa bờ.
Cách xếp dỡ
Theo cách xếp dỡ người ta có thể chia thành hai loại tàu đó là: bốc dỡ nâng qua lan can và tàu có cách bốc dỡ bằng cầu dẫn.
Phân loại tàu vận chuyển hàng hóa đường biển
Tàu container là loại tàu được dùng chỉ để chở container, có trọng tải không nhỏ, di chuyển với tốc độ trên 26 hải lý/giờ. Tàu container thường chuyên chở hàng có khối lượng lớn, chẳng hạng vài chục tấn.
Tàu chở hàng rời là loại tàu có công suất vận chuyển hàng hóa lớn, có thể vận chuyển hàng hóa ở dạng thô, khô như than đá, quặng sắt, ngũ cốc, lưu huỳnh, phế liệu không có đóng thùng hay bao kiện gì cả và được chứa trực tiếp bằng các khoang hàng chống thấm nước của tàu.
Tàu Roro là tàu được thiết kế để vận chuyển các loại hàng hóa có bánh như xe ô tô, rơ móc, toa tàu hỏa… Đặc trưng của các loại tàu này là dạng hình khối đồ sộ, thượng tầng chạy suốt bịt kín cả chiều dài lẫn chiều rộng của tàu.
Tàu chở chất lỏng là loại tàu được thiết kế để vận chuyển hàng hóa ở dạng chất lỏng như dầu thô, hóa chất, khí đốt hóa lỏng, khí tự nhiên hóa lỏng, ngoài ra còn có tàu chở rượu, nước… Loại tàu này có thiết kế thân tàu vững chắc, chia thành nhiều khoang riêng biệt để chứa hàng lỏng.
Tàu hàng đông lạnh là loại tàu có tốc độ tương đối lớn, phục vụ cho việc vận chuyển các loại hàng hóa dễ hư hỏng, chủ yếu là thực phẩm, hàng tươi sống, hải sản, cá.
